متعلق به سال 1647 م . كه توسط پروفسور هنرفر كشف شد در نقاشى بعضى از بهترين تزيينات و نقاشيهاى ديوارى مرمّتى كاخ چهل‌ستون كه به دستور شاه عباس دوم صورت گرفت ، دست داشته است « 1 » . جذابترين اينها كه در يكى از اتاقهاى كوچك مجاور تالار مركزى است بوسيله هيأت مرمت ايتاليائى " P 4 " ناميده شده و اخيرا از سوى آنها با دقت تمام پاك و با مهارت تام در جاى خود قرار گرفته است . آنها طاقچه‌هاى طاق رومى و هلالى را پاكسازى كردند و تابلوى گروهى از تفريح‌كنندگان در صحرا و نيز پيكره‌هاى منفرد را آشكار ساختند . سبك و موضوع آنها بسيار شبيه سبك و موضوع نگاره‌هاى معاصر آنهاست و ترديدى نيست كه از رشحه قلم هنرمندى واحد تراويده است . تصور مىرود كه اين تركيب‌بنديها در اندازه‌اى بزرگتر از نگاره‌ها اجرا شده است . اينها روشن ساختند كه عناصر منظره‌ها چيزى جز پسزمينه تصنعى نيستند ولى پيكره‌ها از نظر زيبائى و وقار و به لحاظ تصوير جزئيات جامگان ظريف پرنقش‌ونگار ، به همان ميزان تك چهره‌هاى دوره اليزابتى با روح و جاندار كشيده شده‌اند . اين اتاق تنها اتاقى است كه تزيين داخلى يكى از كاخهاى عصر صفوى را به كمال حفظ كرده است . در زمان مرمت نقاشيهاى ديوارى چهلستون بعضى از صحنه‌هاى بزرگ تاريخى در تالار مركزى كاخ كاوش نشد . اين صحنه‌ها از نظر سبك متفاوت با سبك نقاشيهاى كوچكتر اتاق P 4 بود و تركيب‌بندى و سايه روشن هردو حاوى تأثيرات غرب بود . اين صحنه‌ها شاهان پياپى صفوى را نشان مىداد كه درحال ديدار با ميهمانان خارجى ازجمله همايون در دربار شاه طهماسپ اول ، ندر محمد خان تركستان در دربار شاه عباس اول و سفير ازبكان در دربار شاه عباس دوم بودند « 2 » . در صحنه‌ها هيچ نوع تلاشى براى ارائه لباسهاى زمانه نشده بود ، ولى همه آنها جامه‌هاى معاصر با دوره سال 1670 م . يعنى آغاز سلطنت شاه سليمان را دربرداشتند . فقط در اين زمان است كه مىتوان شواهدى بر تأثيرات غربى در نقاشى صفوى پيدا كرد . بنابراين نقاشيهاى ديوارى تالار بزرگ حدود بيست‌وپنج سال قبل از نقاشيهاى ديوارى اتاقهاى كوچك P 4 و P 5 كشيده شده است . بعضى از قاببندهاى كاشىهاى ديوارى كه برخى از كوشكهاى موجود در باغات پشت چهار باغ را تزيين كرده بود از نظر سبك به نقاشيهاى ديوارى اتاقهاى جانبى شبيه است . زمره‌اى از اين تركيب‌بنديهاى پيكره‌اى امروزه در موزه‌هاى غربى نگهدارى مىشود و همه آنها زنان و مردان

--> ( 1 ) - هنرفر ، گنجينه ، ص 566 . مورا ، « مرمت نقاشيهاى ديوارى چهل‌ستون » در زاندر ، Travaux ، صص 8 - 323 ، شماره‌هاى 81 - 56 . ( 2 ) - گروبه وسيمز ، " Wall Painting " .